Maria Skłodowska-Curie
Dzieciństwo na Nowolipkach
Maria Skłodowska urodziła się przy ulicy Freta 16, ale już w 1868 roku jej rodzina przeniosła się na Nowolipki. To tutaj spędziła znaczną część dzieciństwa, zanim jej biografia na dobre związała się z nauką, Paryżem i Sorboną.
Dom rodzinny na Nowolipkach
Rodzina Skłodowskich mieszkała w budynku II Gimnazjum Męskiego przy ul. Nowolipki 11/15. Ojciec Marii, Władysław Skłodowski, był tam nauczycielem matematyki i fizyki, a także pełnił funkcję podinspektora. Rodzina zajmowała służbowe mieszkanie w gmachu szkoły, zbudowanym w latach 1840–1843.
Dom Skłodowskich był związany ze szkołą i pracą pedagogiczną ojca. Książki, pomoce naukowe i codzienny kontakt z nauczycielem fizyki tworzyły otoczenie, w którym Maria wcześnie zetknęła się z nauką.
Przeprowadzki i kontekst społeczny
W 1873 roku Skłodowscy opuścili służbowe mieszkanie przy Nowolipkach 11/15. Późniejsze adresy rodziny nadal wiązały ją z tą częścią Warszawy, m.in. z okolicą ulic Nowolipki i Karmelickiej.
Okolica Nowolipek miała wówczas mieszany charakter społeczny. Obok polskiej inteligencji mieszkała tu liczna społeczność żydowska, działały szkoły, zakłady rzemieślnicze i instytucje związane z szybko zmieniającą się Warszawą.
Znaczenie w biografii noblistki
Maria Skłodowska opuściła Warszawę jako młoda kobieta i rozpoczęła karierę naukową we Francji. Nowolipki pozostają jednak jednym z ważnych warszawskich adresów jej dzieciństwa: miejscem rodzinnego życia, edukacyjnego zaplecza ojca i pierwszego kontaktu z naukami ścisłymi.
Upamiętnienie
Gmach, w którym mieszkali Skłodowscy, nie przetrwał II wojny światowej. O dawnym adresie przypomina dziś m.in. mural przy Nowolipki 11, odwołujący się do atomu i biografii noblistki.