Maria Skłodowska-Curie
Dzieciństwo na Nowolipkach
Maria Skłodowska urodziła się przy ulicy Freta 16, ale już w 1868 roku jej rodzina przeniosła się na Nowolipki. To tutaj spędziła znaczną część dzieciństwa, zanim jej biografia na dobre związała się z nauką, Paryżem i Sorboną.
Dom rodzinny na Nowolipkach
Rodzina Skłodowskich mieszkała w budynku II Gimnazjum Męskiego przy ul. Nowolipki 11/15. Rodzina zajmowała służbowe mieszkanie w gmachu szkoły, zbudowanym w latach 1840–1843.
Władysław Skłodowski i II Gimnazjum Męskie
Władysław Skłodowski, ojciec Marii, uczył matematyki i fizyki w II Gimnazjum Męskim przy Nowolipkach 11/15. Pełnił tam również funkcję podinspektora.
Dom Skłodowskich był związany ze szkołą i pracą pedagogiczną ojca. Książki, pomoce naukowe i codzienny kontakt z nauczycielem fizyki tworzyły otoczenie, w którym Maria wcześnie zetknęła się z nauką.
Przeprowadzki i kontekst społeczny
W 1873 roku Skłodowscy opuścili służbowe mieszkanie przy Nowolipkach 11/15. Maria miała wówczas 5–6 lat. Późniejsze adresy rodziny nadal wiązały ją z tą częścią Warszawy, m.in. z okolicą ulic Nowolipki i Karmelickiej.
Okolica Nowolipek miała wówczas mieszany charakter społeczny. Obok polskiej inteligencji mieszkała tu liczna społeczność żydowska, działały szkoły, zakłady rzemieślnicze i instytucje związane z szybko zmieniającą się Warszawą.
Znaczenie w biografii noblistki
W 1891 roku, mając około 24 lat, Maria Skłodowska wyjechała z Warszawy do Paryża, aby studiować na Sorbonie. We Francji rozwinęła później karierę naukową. Nowolipki pozostają jednak jednym z ważnych warszawskich adresów jej dzieciństwa: miejscem rodzinnego życia, edukacyjnego zaplecza ojca i pierwszego kontaktu z naukami ścisłymi.
Upamiętnienie
Gmach, w którym mieszkali Skłodowscy, nie przetrwał II wojny światowej. O rodzinie uczonej przypomina mural przy dzisiejszych Nowolipkach 11, zaprojektowany przez Swanskiego (Pawła Kozłowskiego). Malowidło upamiętnia związek Marii Skłodowskiej-Curie z tą częścią Warszawy.
Mural jest zaznaczony na mapie Nowolipek.